15 қазанда «Подстепное – Фёдоровка – РФ шекарасы» автожолының жалпы ұзындығы 72 шақырымды құрайтын екі учаскесінде қозғалыс ашылды. Ұзындығы 144 шақырым болатын бұл трассаны қайта жаңарту жұмыстары 5 жылдан астам уақытқа созылды. Бастапқыда жоба құны 75-77 млрд теңге деп бағаланғанымен, кейін жұмыстардың сметалық құны сапалық жағынан өсіп, деңгейі дерлік 100 млрд теңгеге жетті. Жобаның ең қымбат бөліктерінің бірі — «беде жапырағы» (клеверный лист) үлгісіндегі жолайрық бюджетке шамамен 30 млрд теңгеге түсті.

Жалпы ұзындығы 144 шақырымды құрайтын «Подстепное – Фёдоровка – РФ шекарасы» автомобиль жолын қайта жаңарту жобасы — өңірдегі ең көп күткен ұзаққа созылған құрылыстардың бірі. Жобалау жұмыстары 2021 жылы басталып еді.

2022 жылдың сәуірінде «ҚазАвтоЖол» ҰК» АҚ басқарма төрағасы Мерхат Қасымбаев дайын жобаны тікелей Ақсай тасжолында БҚО-ның сол кездегі әкімі Ғали Есқалиевтің қатысуымен ҚР сол кездегі Премьер-министрі Әлихан Смайыловқа таныстырған болатын.

Жоба бойынша қайта жаңартуға арналған лоттар әрқайсысы 36 шақырымнан тұратын 4 учаскеге бөлінді. Ол кезде журналистерге жол жұмыстарының мынадай сметалық құны ұсынылған еді:

• 1-учаске (0-36 км) — 24 млрд теңге (республикалық бюджет есебінен);
• 2-учаске (36-72 км) — 16 млрд теңге («КПО б.в.» компаниясының қаражаты есебінен);
• 3-учаске (72-108 км) — 18 млрд теңге («КПО б.в.» есебінен);
• 4-учаске (108-144 км) — 17 млрд теңге (республикалық бюджет есебінен).

Ақсай тасжолын қайта жаңарту жобасында екі «құбыр» үлгісіндегі жолайрық, бір «беде жапырағы» үлгісіндегі жолайрық және бес көпір құрылысы көзделген болатын.

Жобаның бастапқы құны 75 млрд теңгені құрады. Құрылыс жұмыстары басталған сәттен бастап оның бағасы өсе бастады: ашық дереккөздерге сүйенсек, 2022 жылы жұмыстар басталғанда мемлекет қарауындағы кесінділерді іске қосу үшін республикалық бюджеттен 6 млрд теңге көлеміндегі алғашқы транш бөлінді. 2023-2024 жылдары бюджеттен трассаға мақсатты қаржыландыру шамамен 12,2 млрд теңгені құраса, 2025 жылы Ұлттық қордан бөлінген мақсатты трансферттер есебінен 26,9 млрд теңге бөлінді.

Трассаның бюджет есебінен жөнделген екі учаскесі 2025 жылы пайдалануға берілді. Бюджеттік бөліктің түйінді әрі жарқын аяқталуы — тасжолдың 130-131 шақырымында орналасқан, құны шамамен 30 млрд теңге болатын жаңа екі деңгейлі «беде жапырағы» үлгісіндегі жолайрықта қозғалыстың ашылуы болды.

Автомобиль жолдары басқармасы хабарлағандай, жобалық-сметалық құжаттамаға сәйкес, 36-дан 108-шақырымға дейінгі учаскелерді қайта жаңарту құны 55,24 млрд теңгені құрайды. Олардың жалпы ұзындығы — 72 шақырым. Қаржыландыруды әлеуметтік міндеттемелер шеңберінде толығымен «КПО б.в.» компаниясы қамтамасыз етуде.

Бас мердігерлер:

• «Адал Арна» ЖШС — 36-72 км учаскесінде;
• «ДСК Приоритет» ЖШС — 72-108 км учаскесінде.

БҚО Жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары басқармасы әр учаскедегі мердігер компания КПО-ның ішкі тендерлік процедуралары арқылы анықталғанын атап өтті.

Umarovnews-ке БҚО Жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары басқармасы хабарлағандай, трассаның қос учаскесінде де мердігерлер асфальтбетон жабынын төсеуді аяқтады. Қазіргі уақытта олар жол жиектерін реттеу, жолды көркейту, таңбалар түсіру, жарықтандыру және басқа да жұмыстармен айналысуда.

Сонымен қатар, қозғалыстың ашылуы барлық жұмыстардың толық аяқталғанын білдірмейді: басқарманың ақпаратынша, нысанды толығымен пайдалануға қабылдау 2026 жылдың соңына дейін жоспарланған.

Қайта жаңартудан кейін жол қандай болмақ?

Тасжол II техникалық санатқа сәйкес келеді. Қозғалыс бөлігінің ені 7,5 метрді құрайды, екі жағында ені 75 сантиметр болатын нығайтылған жолақтар қарастырылған. Жол қабатының қалыңдығы — 59 сантиметр.

Материалдар мен орындалған жұмыстардың сапасын Жол активтерінің ұлттық сапа орталығы қадағалайды. Мердігерлердің кепілдік міндеттемелері КПО-мен жасалған келісімшарттарда жазылған.

Трассаны қайта жаңартуға не себеп болды?

«Подстепное – Фёдоровка – РФ шекарасы» жолы 1970-1980 жылдары салынған. Ол 90 мыңнан астам тұрғыны бар 50-ге жуық елді мекенді байланыстырады, Қарашығанақ мұнай-газ конденсаты кен орнымен көлік қатынасын қамтамасыз етеді және Ресейге транзиттік бағыт ретінде қызмет атқарады.

Қарқынды қозғалыс пен күрделі жөндеудің болмауынан жол жабыны қатты бүлінген еді. 2021 жылы Үкімет пен Индустрия министрлігі тозығы жеткен тасжолға инспекция жүргізді. Соның нәтижесінде қайта жаңарту жұмыстарын жүргізу үшін трассаны әрқайсысы 36 шақырымнан тұратын 4 лотқа (учаскеге) бөлудің қорытынды жоспары бекітілген болатын.

Людмила Калашникова