Батыс Қазақстан облыстық сотында екі жылдан астам уақыт бұрын Орал қаласында болған 31 жастағы ер адамның өліміне қатысты қылмыстық іс қайта қаралуда. Бұған дейін облыс соттары айыпталушыны кінәлі деп танып, оны 9 жылға бас бостандығынан айырған болатын. Алайда 2025 жылдың желтоқсанында кассациялық сот куәгерлердің көрсетулеріндегі көптеген қайшылықтар мен сәйкессіздіктерге байланысты үкімнің күшін жойып, істі қайта қарауға жіберді.

Марқұмның анасы сот орнында отырған адамның кінәсіз екеніне сенімді. Оның айтуынша, тергеу мен сот не себепті куәгерлердің бірі адам өлтірілгеннен кейін пышақты алып кетіп, жасырып, ол туралы тек полициядағы екінші жауап алу кезінде ғана айтқанын анықтамаған.

2024 жылғы 14 ақпанда Мейримбек Серікұлы досы Турарбек Кенжегалиевпен бірге Орал қаласындағы Алматинская көшесіндегі пәтерде қонақта болған. Аталған пәтерде Жандос Калиев пен оның жұбайы Бибігүл Қашанова тұрған. Сол күні пәтерде үй иелерінен бөлек Мейримбек пен Турарбек, сондай-ақ Айбат Қашанов жұбайымен және тағы екі әйел болған.

Іс материалдарына сәйкес, спирттік ішімдік ішу барысында Мейримбек пен Турарбек арасында жанжал туындаған. Оларды дәлізге шығарып, сол жерде төбелес жалғасқан. Жандос Калиев оларды ажыратуға тырысқан кезде Турарбек Кенжегалиевтің қолынан пышақты көріп, оны тоқтатпақ болған. Сол сәтте пышақ жерге түсіп кеткен. Тергеу нұсқасы бойынша, Мейримбек пышақты көтеріп алып, Турарбек Кенжегалиевке үш рет соққы жасаған — екеуі жүрек тұсына, бірі ішіне тиген. Алған жарақаттарынан Кенжегалиев оқиға орнында көз жұмған.

Тергеу барысында күдікті Мейримбек Серікұлы төбелес алғашында Жандос Калиев пен Турарбек Кенжегалиев арасында басталғанын, кейін оларға Айбат Қашанов қосылғанын айтқан. Оның сөзінше, жанжалды ажыратпақ болған кезде өзі соққыға жығылып, есінен танып қалған. Өзіне су құйғаннан кейін есін жиып, қорқып кетіп қашып кеткенін жеткізген. Жәбірленушіге пышақ жарақатын кім салғанын білмейтінін айтқан.

2025 жылғы 14 сәуірде БҚО мамандандырылған ауданаралық соты Мейримбек Серікұлын ҚР ҚК-нің 99-бабы («Адам өлтіру») бойынша кінәлі деп танып, 9 жылға бас бостандығынан айырған. Екі айдан кейін — 2025 жылғы 18 маусымда — облыстық соттың апелляциялық алқасы үкімді өзгеріссіз қалдырды.

Алайда сот шешімдерімен сотталушының адвокаты Арман Әбдрашит келіспей, кассациялық сотқа шағым түсіріп, істі қайта қарауға жіберуді сұраған. Өз уәжінде ол: «А. Қашановтың айтуынша, жәбірленушіні Ж. Калиев өлтірген; полиция қызметкерлері Р. Тюлюбаев пен Ж. Сағындықов оны ұстаған кезде “Неге өлтірдің?” деген сұраққа “Неге өзі бірінші пышақпен шабуыл жасайды?” деп жауап берген. Бұл сөздерді сотта куәгерлер растады. Б. Қашанова, Н. Джұмағазиева, С. Ермекова, А. Қашанов, Г. Жайылқанова және Ж. Калиевтің көрсетулері бірнеше рет өзгеріп, бір-біріне қайшы келген. Алайда сот бұл мән-жайларға баға бермеді. Молекулалық-генетикалық сараптама Мейримбек Серікұлының қаны жәбірленушінің киімінен де, пышақтан да табылмағанын көрсетті», — деп көрсеткен.

Іс материалдарын зерттеп, тараптарды тыңдаған кассациялық сот бұрынғы сот актілерінің күшін жою қажет деген қорытындыға келіп, істі БҚО сотының апелляциялық сатысында қайта қарауға жолдаған.

Өткен аптада, 2026 жылғы 20 ақпанда, облыстық сотта бұл іс бойынша кезекті отырыс өтті.

Алғаш болып куәгер Анастасия Тяпухина жауап берді. Ол адам өлтіру болған подъезде тұрады. Оның айтуынша, 2024 жылғы 14 ақпан кешінде үйінде баласымен болған. Қонақ отырған пәтерден айқай-шу естіліп, кейін төбелес подъезге ауысқан. Бірінші рет шыққанда ол басы қан болған, соққыға жығылған Мейримбек Серікұлын көрген. Кейін үйіне оралып, жедел жәрдем мен полицияға хабарласқан.

Кейін тағы шыққанда Мейримбекке су құйылғанын, ал белгісіз ер адамның оны бірнеше рет ұрып, қазақ тілінде «Не істеп қойдың?» дегенін естігенін айтты. Сондай-ақ іш тұсынан жараланған марқұмды көргенін жеткізді. Подъезде бірнеше жігіт пен қыз тұрған.

Куәгердің айтуынша, уақыт өткендіктен көптеген жайттарды нақты есіне түсіре алмайды. Ол пышақты көрмегенін, ал айыпталушының қатты соққыға жығылғанын айтты.

Кейін сот залына куәгер Айбат Қашанов кірді. Ол сол күні жұбайы мен баласымен Жандос Калиевке қонаққа барғанын, өзі ішімдік ішпейтіндіктен спирттік ішімдік ішпегенін айтты. Біраз уақыттан кейін үйіне қайтып бара жатып, баласының бас киімін ұмытып кеткенін есіне алып, қайта оралған.

Оның айтуынша, подъезге кірген кезде жерде жатқан пышақты көрген. Пышақты көтерген сәтте шамамен 4–5 метр жерде Турарбектің жатқанын байқап, пышақты алып сыртқа жүгіріп шыққан. Кейін қорыққандықтан пышақты лақтырып жібергенін, кейіннен оның орнын полицияға көрсеткенін айтты.

Сот барысында судья Марат Маликов Айбат Қашановтың тергеу кезінде берген төрт түрлі көрсетулері бар екенін, олардың әрқайсысында оқиға мән-жайлары әртүрлі баяндалғанын атап өтті.

Айыпталушының анасы Турсын Қазбенова ұлын жала жапты деп санайтынын айтты. Оның сөзінше, ұлының беті мен басы қан болған, ал оның саусақ іздері еш жерден табылмаған. Сондай-ақ Жандос Калиев ұсталған кезде кінәсін мойындағанын, бірақ бұл бейнежазба қорғау тарабына ұсынылмағанын мәлімдеді.

Марқұмның анасы Турсынай Рахимова Айбат Қашановпен сөйлескен аудиожазбасы бар екенін, онда ол Жандосқа қатысты күмәнін айтқанын жеткізді.

Келесі сот отырысы 2026 жылғы 27 ақпанға белгіленді. Онда Жандос Калиевтен жауап алу жоспарланып отыр.

Талғат Омар